Akademia Smorgońska

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Akademia Smorgońska. Grafika M. Rudowski

Akademia Smorgońska (smorgoński akademik, gagatek smorgoński) – zdominowane przez Cyganów centrum tresury niedźwiedzi. Ośrodek zlokalizowany w Smorgonie, w powiecie oszmiańskim, na terenie dzisiejszej Białorusi. Założył go prawdopodobnie książę Karol Radziwiłł („Panie Kochanku”). Rozkwitał w XVI i XVII w. Zlikwidowany podczas powstania listopadowego.

Cyganie i tresowane niedźwiedzie byli jeszcze w XVIII-XIX w. atrakcją miast i wsi. Później zakazano wprowadzania niedźwiedzi do osiedli ludzkich, są jednak przekazy świadczące o tym, że jeszcze przed II wojną światową pojawiali się wędrujący po wsiach niedźwiednicy. Profesja jest wciąż praktykowana na Bałkanach, jednak sposoby tresury i hodowli niedźwiedzi są mniej humanitarne i odbiegają od tych tradycyjnych. Stąd np. w Bułgarii powstało prawo chroniące te zwierzęta.

Tresowane niedźwiedzie były przez Romów wykorzystywane między innymi do popisów cyrkowych. Szczególnie specjalizowali się w tym Ursari (grupa romska, której nazwa pochodzi z języka rumuńskiego i bułgarskiego).

Bibliografia

  • A. Bartosz, Nie bój się Cygana. Na dara Romestar, Sejny 2004.
  • J. Ficowski, Cyganie na polskich drogach, Kraków 1985.
  • A. Fraser, Dzieje Cyganów, Warszawa 2001.
  • K. Gierliński, Profesje Romskie, Fundacja Integracji Społecznej Prom, Wrocław 2012.

Linki zewnętrzne