Cyganie/Romowie

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Romowie lub Cyganie (nazwa własna w języku romskim Roma lub Rroma, Rromani w zależności od dialektu) – nieterytorialny naród lub grupa etniczna pochodzenia indyjskiego, której członkowie tworzą diasporę zamieszkującą większość państw świata.

Etnonimy grupy, a także m.in. informacje dotyczące jej histori, kultury i języka można odnaleźć w pozostałych hasłach na stronie romopedia.pl.

Nazwa „Romowie” posiada znaczenie etniczne oraz polityczne. Pomimo pewnych negatywnych skojarzeń językowych, jakie niesie ze sobą nazwa „Cyganie”, bywa ona wciąż stosowana ze względów poprawności historycznej czy merytorycznej. Część grup romskich nie posługuje się tym etnicznym etnonimem (np. Sinti).

Romowie stanowią społeczność wysoce zróżnicowaną pod względem językowym oraz kulturowym, a także zajmującą rozmaite pozycje w ekonomiczno-społecznej strukturze krajów zamieszkania. Mimo takiej niejednolitości czynnikiem wspólnym dla większości tradycyjnych grup jest przestrzeganie zwyczajów, wynikających z subiektywnego rozumienia zasad romskiej kultury (romanipen).

Współcześnie elity romskie projektują wspólnotę na poziomie narodowym wykorzystując do tego symbolikę w postaci hymnu, flagi, spotkań rocznicowych, organizacji międzynarodowych i pamięci tragicznych losów związanych z zagładą Cyganów/Romów podczas II wojny światowej, a także trudnej sytuacji tej społeczności w wielu krajach. Romowie są współcześnie jedną z najliczniejszych mniejszości etnicznych w Europie, liczącą według różnych szacunków od 8 do 12 milionów osób. Dwie trzecie z tej liczby zamieszkuje Europę Środkową i Wschodnią, a 1 lub 2 miliony – kraje wyszehradzkie.

Podstawowe informacje na temat społeczności romskiej, jej historii, tożsamości etnicznej, struktury, etnonimów własnych, liczebności oraz sytuacji społecznej, pomagają w zwiększeniu świadomości Polaków i mogą być kluczowe w procesie neutralizowania stereotypów i uprzedzeń dotyczących Romów.

Bibliografia:

  • A. Bartosz, Nie bój się Cygana. Na dara Romestar, Sejny 2004.
  • J. Ficowski, Cyganie na polskich drogach, Kraków 1985.
  • A. Fraser, Dzieje Cyganów, Warszawa 2001.
  • S. Kapralski, Naród z popiołów. Pamięć zagłady a tożsamość Romów, Warszawa 2012.
  • A. Mirga, L. Mróz, Cyganie. Odmienność i nietolerancja, Warszawa 1994.

Linki zewnętrzne: