Edukacja Romów

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Edukacja Romów (edukacja mniejszości romskiej, edukacja romskiej grupy etnicznej) – odnosi się przede wszystkim do działań edukacyjnych prowadzonych przez instytucje państw zamieszkiwanych przez Romów. Jej celem jest kształcenie członków romskiej grupy etnicznej, najczęściej w ramach obowiązującego w danym kraju oficjalnego systemu oświaty, ale także w ramach działalności edukacyjnej organizacji pozarządowych, innych instytucji edukacyjnych oraz stowarzyszeń mniejszościowych. Edukacja Romów wpisuje się w problematykę edukacji międzykulturowej. Praktyka edukacyjna opisywana jest głównie w odniesieniu do szkoły oraz czynności podmiotów i przedmiotów edukacji w systemie oświaty. Środowisko dorosłych, jako nie podlegające bezpośrednio oddziaływaniom szkoły, brane jest pod uwagę nieco rzadziej, głównie w kategoriach kształcenia ustawicznego. Na zróżnicowanie polityki oświatowej w kontekście edukacji Romów wpływają różnorodne rozwiązania systemowe, tradycje dydaktyczne i zakorzenienie szkół we wzorach kultury poszczególnych krajów.

Wybrane propozycje na przyszłość

Propozycje pozytywnych rozwiązań: udział dzieci romskich w edukacji przedszkolnej, włączanie rodziców (zajęcia międzypokoleniowe), „przedszkola raczkujące”, analiza kryteriów rekrutacyjnych oraz finansowania pobytu w przedszkolu, podniesienie świadomości wśród rodziców, przełamywanie barier kulturowych, kluby dziecięce, edukacja nieformalna, przedszkola integracyjne, zaangażowanie do pomocy asystentów romskich edukacji przedszkolnej, autorskie programy skierowane na integrację, przedszkola jako centra integracji, zajęcia o innych kulturach (m.in. romskiej), zajęcia międzykulturowe, nauka języka polskiego, szkolenia dla nauczycieli dotyczące pracy z dzieckiem dwukulturowym i dwujęzycznym. Na kolejnych poziomach edukacji (szkoła podstawowa i gimnazjum): doskonalenie znajomości języka polskiego, działania na rzecz godzenia edukacji szkolnej z życiem rodzinnym (ciąża, zakładanie rodziny, migracje, podejmowanie zajęć zarobkowych), edukacja przedsiębiorczości, programy autorskie skierowane do Romów w zakresie funkcjonowania na rynku pracy i w sferze biznesu (poszukiwanie zatrudnienia, rejestrowanie działalności gospodarczej, kształtowanie i rozwijanie kompetencji przedsiębiorczych), zajęcia wyrównawcze (dodatkowe), korepetycje, systemy motywacyjno-stypendialne, promowanie edukacji w działaniu, w wymiarze praktycznym, szkolenia dla doradców zawodowych dotyczące specyfiki aktywności zawodowej i zarobkowej społeczności romskiej, współpraca instytucji (MOPS, NGO, szkoła) w zakresie konkretnych świadczeniobiorców i ich przyszłej ścieżki zawodowej, edukacja międzykulturowa, działania na rzecz innych społeczności (odmiennych kulturowo), aktywności o charakterze integracyjnym, kursy i szkolenia podnoszące kompetencje nauczycieli, pedagogów, pracowników socjalnych. W sferze edukacji dorosłych: włączenie i promowanie Centrum Kształcenia Ustawicznego poprzez specjalną ofertę edukacyjną skierowaną do dorosłych Romów (szkoła podstawowa dla dorosłych), kursy zawodowe w zawodach deficytowych, kształcenie w tym zakresie, edukacja przedsiębiorczości, programy autorskie skierowane do Romów w zakresie funkcjonowania na rynku pracy i w sferze biznesu (poszukiwanie zatrudnienia, rejestrowanie działalności gospodarczej, kształtowanie i rozwijanie kompetencji przedsiębiorczych), edukacja zdrowotna, obywatelska i w zakresie potrzeb edukacyjnych dzieci. W sferze edukacji nieformalnej: poradnictwo w zakresie profilaktyki zdrowotnej, bezpieczeństwa i prawa, wspieranie klubów, świetlic środowiskowych i integracyjnych, socjoterapeutyczne programy autorskie, działalność kulturalna, zespoły artystyczne, kampanie społeczne nastawione na przełamywanie stereotypów, uprzedzeń i przeciwdziałanie dyskryminacji, poszerzanie wiedzy społeczności lokalnej o Romach i poszerzanie wiedzy Romów na temat społeczeństwa większości oraz innych grup odmiennych kulturowo.

Bibliografia:

  • J. Balkowski, M. Różycka, Romowie-Roma-Romani, Fundacja Integracji Społecznej Prom, Wrocław 2008.
  • Ł. Kwadrans, Edukacja Romów. Studium porównawcze na przykładzie Czech, Polski i Słowacji, Wrocław-Wałbrzych 2008.
  • Ł. Kwadrans, Education of the Roma in the Czech Republic, Poland and Slovakia – gap confrontation between expectations and reality – comparative research, Wrocław 2011.
  • Ł. Kwadrans, Edukacja polskich Romów w hasłach, „Dialog Pheniben”, nr 4, Wyd. Stowarzyszenie Romów w Polsce, Oświęcim 2011.
  • Ł. Kwadrans, Edukacja Romów w Polsce okresu transformacji – stan obecny i możliwe propozycje na przyszłość, w: Romowie w Europie. Tożsamość i współczesne wyzwania, red. J. Faryś, P. J. Krzyżanowski, B. A. Orłowska, Gorzów Wielkopolski 2013.
  • Romowie. Dzieci Świata – niecodzienny poradnik dla nauczycieli, pod redakcją Moniki Dróżdż Balkowskiej, redaktor naukowy: Ł. Kwadrans, Wrocław 2012.
  • ROMOWIE – poprzez poznanie do zrozumienia, FEDER DZIWIPEN, Wałbrzych 2013.

Linki zewnętrzne: