Kełderasze

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kotlarze

Kełderasze lub Kalderasze (rom. Kelderari, Kalderari, Kalderaša, Kalderara, Kelderara) – dosłownie Kotlarze od rumuńskiego słowa căldare (kocioł). Przybyli na ziemie polskie w XIX w. z terenów rumuńskojęzycznych, Mołdawii i Wołoszczyzny. Obecnie ich największe skupiska poza Rumunią to również Wielka Brytania i USA. Pierwotnie zajmowali się wyrobem, bieleniem i cynowaniem kotłów. Traktują przedstawicieli innych grup z odrobiną wyższości. Na przestrzeni lat wchłonęli mniejsze vice (rodziny, szczepy), które przybyły z nimi do Polski, z wyjątkiem Lowarów. Mają kosmopolityczne usposobienie, można ich spotkać na całym świecie. Obecnie mieszkają w małych grupach na obszarze całego kraju. Stanowią niewielką część populacji Romów w Polsce.

Zwyczajowe zwierzchnictwo w lokalnych grupach Kełderaszy sprawują rady starszych z poszczególnych rodów, zwane Krisami. Kełderasze posługują się dialektem romani z grupy tzw. dialektów vlax-północnych, zawierającym zapożyczenia z rumuńskiego i węgierskiego. W latach międzywojennych wywierali bardzo duży wpływ na inne grupy Romów w Polsce, gdyż to właśnie spośród nich wywodziła się większość tzw. królów cygańskich. Dziś większość z nich mieszka za granicą. Ich tradycyjne wyznanie to prawosławie.

Bibliografia

  • J. Balkowski, M. Różycka, Romowie-Roma-Romani, Fundacja Integracji Społecznej Prom, Wrocław 2008.
  • A. Bartosz, Nie bój się Cygana. Na dara Romestar, Sejny 2004.
  • J. Ficowski, Cyganie na polskich drogach, Kraków 1985.
  • A. Fraser, Dzieje Cyganów, Warszawa 2001.
  • K. Gierliński, Profesje Romskie. Fundacja Integracji Społecznej Prom, Wrocław 2012.
  • A. Mirga, L. Mróz, Cyganie. Odmienność i nietolerancja, Warszawa 1994.

Linki zewnętrzne