Magerdo

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Magerdo (marime, marhime – nieczyste, skalanie, wzgardzenie, wykluczenie) – Rom, który popełnił przestępstwo, pogwałcił zasady romanipen i został skalany, wyklęty, w konsekwencji czynienia zakazanych rzeczy. Lub też: stan związany z nieczystością, w jakim znajdują się na przykład części ciała lub przedmioty.

Postrzeganie świata w kategoriach moralnej czystości i nieczystości jest typowe i ważne dla romskiej tradycji. Dotyczy rytuałów i codziennego funkcjonowania w ramach grupy. Status skalania (czyli rytualnej nieczystości) jest sankcją za złamanie zasad romanipen. Osoba skalana zostaje (w różnym stopniu i formie) wykluczona z życia społecznego.

W przeszłości w grupie Polska Roma i u Kelderaszy czy Lowarów skalaniem skutkowało więcej zachowań niż obecnie. Skalania rozróżnia się ze względu na ich siłę, na to od kogo pochodzą, jakiego są rodzaju (związane np. z seksualnością czy fizjologią, przedmiotami, praniem, myciem, jedzeniem), czy są świadome, celowe bądź nieświadome. Istotą skalania jest też to, że może „być przenoszone”. Można zostać skalanym w kontakcie z człowiekiem wzgardzonym, nieczystym przedmiotem i kalającymi częściami ciała.

Bibliografia:

  • A. Bartosz, Nie bój się Cygana. Na dara Romestar, Sejny 2004.
  • J. Ficowski, Cyganie na polskich drogach, Kraków 1985.
  • M. Godlewska-Goska, J. Kopańska, Życie w dwóch światach. Tożsamość współczesnych Romów, Warszawa 2011.
  • A. J. Kowarska, Polska Roma. Tradycja i nowoczesność, Warszawa 2005.
  • A. Mirga, L. Mróz, Cyganie. Odmienność i nietolerancja, Warszawa 1994.

Linki zewnętrzne: