Namioty

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Widok z namiotu. Grafika M. Rudowski

Namioty cygańskie (šatra) – nieodzowny element cygańskiego folkloru, kojarzący się z barwnymi taborami wędrującymi z miejsca na miejsce.

Jerzy Ficowski pisał, że trojaki jest dom (kher) wędrujących Cyganów: wóz, namiot i zwykły, zazwyczaj cudzy, dach nad głową w okresie przerw w wędrowaniu (zimowiska). Namioty były używane przez Romów wcześniej niż wozy. Wędrujący Cyganie swą podróż odbywali najprawdopodobniej pieszo. Transportowali dobytek na osłach, mułach lub ciągnęli na niewielkich, drewnianych wózkach.

Za miejsce odpoczynku służyły im początkowo szałasy budowane z gałęzi pokrytych płótnem lub zwierzęcą skórą. W późniejszym okresie zaczęły upowszechniać się namioty. Cygańskie obozowiska charakteryzowały się rozstawionymi wozami, namiotami i szałasami typu pasterskiego.

Cygańskie namioty miały różne kształty. Zawsze były złożone z szerokich i długich płócien, tyczek i małych kołków do przytwierdzenia brzegów płacht do ziemi. Niektóre były prymitywne, wykonane z trzech kijów przykrytych kawałkiem tkaniny. Inne duże, o dwóch pomieszczeniach krytych płócienną płachtą.

W namiocie rozkładano wełniane dery, kołdry, a w pobliżu wejścia, w specjalnie przygotowanym dołku rozpalano ogień. Tył namiotu bywał zasłaniany drugą sztuką płótna lub zastawiany wozem. W dawnych czasach, kiedy Romowie wędrowali przez cały rok, podczas zimy w miejscu rozstawiania namiotu rozpalali wielkie ognisko, żeby ziemia się rozgrzała. Po jego wygaśnięciu na to miejsce kładli słomę lub siano i dopiero stawiali swoje namioty lub szałasy. W XX wieku namiot pełnił funkcję letniego schronienia.

Bibliografia:

  • J. Balkowski, M. Różycka, Romowie-Roma-Romani, Fundacja Integracji Społecznej Prom, Wrocław 2008.
  • A. Bartosz, Nie bój się Cygana. Na dara Romestar, Sejny 2004.
  • J. Ficowski, Cyganie na polskich drogach, Kraków 1965.


Linki zewnętrzne: