Program MEN 1992

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Specjalny program trzyletniego nauczania początkowego dla Romów (1992 r.) – specjalny program ministerialny, związany z edukacją Romów.

Okres transformacji ustrojowej w Polsce przyniósł zmiany w sferze edukacji romskiej. Minister Edukacji Narodowej 8 lipca 1992 r. zatwierdził program specjalny trzyletniego nauczania początkowego dla Romów, który miał wyraźny charakter integracyjny. We wrześniu 1992 r. wprowadzono go eksperymentalnie na Podhalu. Obniżał on wymagania wobec uczniów, ale pozwalał na kontynuowanie nauki. Był programem zastępczym, reedukacyjnym, pozwalającym uczniom zapoznać się z normami obowiązującymi w polskiej szkole powszechnej.

Romowie mieli uczyć się w języku polskim, a język romani miał być językiem pomocniczym. W projekcie podkreślono, że dzieci romskie uczęszczają do szkoły nieregularnie i trudno w ich przypadku mówić o ciągłości w nauce. Duży nacisk położono na bariery językowe między uczniem a nauczycielem. Zwrócono też uwagę na cechy osobowościowe Romów, które miałyby stanowić o ich trudnościach szkolnych. Autorzy pisali: „Treści programu zostały dostosowane dla dzieci cygańskich »odstających od swoich rówieśników«, u których dominującą przyczyną trudności w nauce są ogromne zaniedbania środowiskowe”. Owe niedostosowania miałyby wynikać m.in. z braków edukacyjnych powstałych na skutek nieuczęszczania do przedszkola i „klas zerowych”.

Autorzy programu koncentrowali się na wpojeniu Romom wartości znaczących dla kultury społeczeństwa polskiego, takich jak pracowitość, oszczędność i gospodarność. Postrzegali dzieci jako reprezentantów odmiennych cech kulturowych, stale porównywanych z grupą dominującą. W roku szkolnym 1995/1996 zakończono realizację programu. Była to jedna z pierwszych prób tworzenia programów edukacyjnych dla społeczności romskiej w okresie transformacji.

Bibliografia:

  • E. Nowicka, Polityka oświatowa wobec osiadłych Romów w Polsce. Wielokulturowość jako wartość. [w:] U progu wielokulturowości. Nowe oblicza społeczeństwa polskiego, red. M. Kempy, A. Kapciak, S. Łodziński, Warszawa 1997.
  • Sytuacja Romów w Polsce. U nas dole i niedole, red. E. Nowicka, Kraków 1999.
  • J. Brągiel, Wartość edukacji dziecka w rodzinach Romów, [w:] Kultura mniejszości narodowych i grup etnicznych w Europie, red. Z. Jasiński, T. Lewowicki, Opole 2004.
  • Ł. Kwadrans, Edukacja Romów. Studium porównawcze na przykładzie Czech, Polski i Słowacji, Wrocław-Wałbrzych 2008.
  • Ł. Kwadrans, Education of the Roma in the Czech Republic, Poland and Slovakia – gap confrontation between expectations and reality – comparative research, Wrocław 2011.


Linki zewnętrzne: