Program integracji społecznej Romów na lata 2014-2020

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Program integracji społecznej Romów na lata 2014-2020 – po zakończeniu Programu na lata 2004-2013 postanowiono kontynuować działania na rzecz społeczności romskiej i rozwijać dotychczasowe projekty zmierzające do poprawy sytuacji edukacyjnej Romów oraz szeroko pojętej integracji ze społeczeństwem większości. Program został uzgodniony wewnątrz i międzyresortowo, a także poddany konsultacjom społecznym. 7 października 2014 r. została podjęta uchwała nr 202/2014 Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego. Przygotowując projekt programu integracji za podstawowy cel uznano zwiększenie integracji społeczności romskiej w życiu społeczeństwa obywatelskiego dzięki wsparciu udzielanemu w czterech dziedzinach: edukacji (w tym edukacji kulturowej, historycznej i obywatelskiej), mieszkalnictwa, zdrowia oraz działaniach prozatrudnieniowych.

Geneza

Program integracji społecznej Romów na lata 2014-2020 jest kontynuacją podjętych wcześniej działań podejmowanych na rzecz romskiej mniejszości etnicznej w Polsce. Wśród nich najważniejsze to: Pilotażowy program rządowy na rzecz społeczności romskiej w województwie małopolskim na lata 2001-2003, Program na rzecz społeczności romskiej w Polsce na lata 2004-2013, ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, przepisy oświatowe uwzględniające dodatkowe działania podejmowane przez szkołę na rzecz uczniów pochodzenia romskiego i objęcie tych uczniów zwiększoną subwencją oświatową, utworzenie „komponentu romskiego” w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, przeprowadzenie badania ewaluacyjnego „Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce” realizowanego w ramach projektu „Q jakości – poprawa jakości funkcjonowania Programu Romskiego”.

Proponowane działania (edukacja, mieszkalnictwo, praca, zdrowie)

Autorzy programu określili cele szczegółowe w kilku dziedzinach. Cel szczegółowy w obszarze edukacji to zwiększenie uczestnictwa w edukacji uczniów oraz studentów pochodzenia romskiego. Do realizacji miałyby służyć takie działania jak: wspieranie i promowanie edukacji wczesnoszkolnej dzieci romskich, organizowanie dodatkowych zajęć wyrównawczych z języka polskiego w przedszkolach i szkołach, szczególnie na wczesnym etapie edukacji, pomoc w wyposażeniu uczniów romskich w wyprawki szkolne, w tym głównie w podręczniki oraz ubezpieczaniu uczniów, egzekwowanie realizacji obowiązku szkolnego, promowanie wysokiej frekwencji m.in. poprzez nagradzanie uczniów o najwyższej frekwencji dofinansowaniem udziału w zorganizowanym wypoczynku letnim, wsparcie zadań skierowanych na kształtowanie i rozwój indywidualnych uzdolnień i umiejętności dziecka, podejmowanie działań zmierzających do zmniejszenia udziału uczniów romskich w szkołach specjalnych (współpraca z rodzicami, nauczycielami i asystentami, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi), kontynuacja wdrażania programów stypendialnych dla uczniów i studentów romskich, objęcie systemowym wsparciem asystentów edukacji romskiej oraz nauczycieli wspomagających edukację uczniów romskich, wspieranie edukacji dorosłych – kształcenie ustawiczne, nacisk na prowadzenie działań integracyjnych, odchodzenie od zadań mających na celu prowadzenie zajęć wyłącznie dla uczniów romskich, wsparcie infrastrukturalne i remontowe lokali pełniących funkcje świetlic środowiskowych lub siedzib romskich organizacji pozarządowych, edukacja kulturalna, historyczna i obywatelska, promowanie interaktywnych i innowacyjnych form kształcenia.

Ambicją twórców Programu jest wypracowanie specyficznego modelu monitorowania ścieżki edukacyjnej uczniów pochodzenia romskiego. Celem takiego działania jest prowadzenie analizy indywidualnych postępów uczniów, począwszy od edukacji wczesnoszkolnej poprzez wszystkie etapy edukacji, aż do uzyskania samodzielności na rynku pracy.

Pozostałe dziedziny to mieszkalnictwo, praca i zdrowie. Komplementarną dziedziną ma być edukacja kulturalna. Ze względu na zasięg oddziaływania oraz zastosowane dziedziny planuje się: 1. Projekty społeczne o zasięgu lokalnym (miasto/gmina) i o charakterze interdyscyplinarnym (np. edukacja, praca, sprawy lokalowe, zdrowie). 2. Zadanie jednostkowe (interwencje) – o zasięgu lokalnym (miasto/gmina) najczęściej dotyczące jednej dziedziny. 3. Projekty społeczne o zasięgu ogólnopolskim – dotyczące jednej dziedziny/środowiska, np. edukacja (stypendia, asystenci edukacji romskiej, nauczyciele wspomagający, pielęgniarki środowiskowe, asystenci społeczni).

Jednym z projektów jest promocja wiedzy o Romach i podnoszenie kompetencji cyfrowych, czemu służyć ma również Romopedia.

Bibliografia:

  • Ł. Kwadrans, Polskie programy rządowe na rzecz edukacji Romów – geneza, realizacja, efekty, perspektywy, „Studia Kulturowo-Edukacyjne” 2014, nr 1, tom IX.
  • Ł. Kwadrans, Próba opisu i ewaluacji Programu rządowego oraz innych działań skierowanych do społeczności romskiej (na przykładzie gminy Świebodzice), [w:] P. Borek (red.): Studia o Romach w Polsce i w Europie, Kraków 2013.
  • Z. Kurcz, Romowie dla społeczeństwa wielokulturowego i Program na rzecz społeczności romskiej w Polsce, „Pogranicze. Studia Społeczne", tom XX, A. Sadowski, K. Niziołek (red.): „Wielokulturowość w warunkach społeczeństwa polskiego – kapitał czy obciążenie?”, Białystok 2012.
  • Program integracji społeczności romskiej w Polsce na lata 2014-2020, dostępny na: http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/romowie/projekt-programu-integr/6882,Projekt-programu-integracji-spolecznosci-romskiej-w-Polsce-na-lata-2014-2020.html (10.08.2014).
  • Raport końcowy z badania ewaluacyjnego „Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce”, realizowanego w ramach projektu „Q jakości a poprawa jakości funkcjonowania Programu Romskiego”, Warszawa, 8 grudnia 2011 r.
  • B. Weigl, M. Różycka (red.): Romowie 2013. Od działań systemowych do rozwiązań lokalnych, Warszawa 2013.
  • Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym. (Dziennik Ustaw z 2005 r. nr 17, poz. 141, z późn. zm.).

Linki zewnętrzne: