Romarising

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

ROMARISING. Romskie Odrodzenie – album wydany w 2004 r., projekt fotografa Chada Evansa Wyatta. Bohaterami albumu są czescy Romowie, których postawy życiowe i pełnione role społeczne nie wpisują się w stereotypy. Czarno-białe, proste, surowe fotografie pokazują Romów piastujących wysokie stanowiska, cieszących się społeczną akceptacją i szacunkiem. Informacje o projekcie można znaleźć na romarising.com

Wątek polski projektu, od RomaRising.PL do kampanii społecznej Jedni z wielu

Autor został zaproszony do Wrocławia w 2007 r., aby otworzyć swoją wystawę. Była to inspiracja do stworzenia analogicznego projektu na polskim gruncie. Tak właśnie zrodziła się idea RomaRising.PL, Romskiego Odrodzenia. Przez cztery lata starano się o pozyskanie funduszy na realizację tego pomysłu oraz gromadzono dane potencjalnych bohaterów z całego kraju. Dzięki wsparciu Ambasady Amerykańskiej oraz MSWiA w 2010 r. powstało na Dolnym Śląsku pierwszych 20 zdjęć Romów. Pokazano na nich m.in. nauczycieli, trenera hokeja, przedsiębiorcę, pastora, górnika, urzędników. Wernisaż wystawy odbył się jesienią w Muzeum Okręgowym w Wałbrzychu. Po odniesionym sukcesie stwierdzono, że pomysł zasługuje za rozwinięcie, że istnieje potrzeba, by sportretować więcej podobnych postaci i pokazywać jak najszerszemu gronu odbiorców. Dofinansowanie Unii Europejskiej uzyskane pod koniec 2011 r. umożliwiło realizację tego pomysłu. Tak powstał projekt Romskie Odrodzenie. Był on realizowany na terenie Dolnego Śląska od lutego 2012 do lipca 2013 r. Działania obejmowały różne nośniki informacji: billboardy, spoty reklamowe w radiu, artykuły sponsorowane i wkładki tematyczne w prasie, reklamę w Internecie, wystawy w galeriach, murale i obecność na portalach społecznościowych.

Koncepcja kreatywna kampanii

Wykorzystano zdjęcia Chada E. Wyatta do stworzenia całej identyfikacji wizualnej projektu i wszystkich materiałów graficznych. Wyblakłe, szare tło projektów, utworzone z siatki wszystkich bohaterów, symbolizuje pryzmat uprzedzeń, przez jakie postrzegani są zazwyczaj Romowie. W centralnej części materiałów eksponowani są pojedynczy bohaterowie. W ten sposób pokazano metaforyczną drogę od ukrycia do ujawnienia, od anonimowości do podmiotowości, a ostatecznie od stereotypowego, negatywnego postrzegania Romów w społeczeństwie, do pozytywnego i wolnego od uprzedzeń. Kolorystycznie koncepcja oparta została na zestawie kilku barw: odcieniach szarości, czerni, bieli i żółci. Ten ostatni kolor użyto nieprzypadkowo, żółć to kolor symbolizujący wykluczenie, w przeszłości stosowana była do oznaczania wykluczonych grup społecznych, etnicznych i religijnych. W warstwie tekstowej postawiono na krótkie komunikaty, proste zdania oparte na schemacie: Jest Polakiem. Jest Romem. Jest górnikiem (zawód). Rafał (imię), jeden z wielu. Dzięki skróceniu tekstu do minimum chciano wzmocnić siłę przekazu. Romowie są Polakami i te dwie tożsamości się nie wykluczają. Wykonują cieszące się szacunkiem zawody, co przeczy stereotypowemu przekonaniu, że przedstawiciele tej mniejszości nie pracują. Dopełnienie przekazu stanowi zdanie wskazujące, że Ci bohaterowie to nie odosobnione przypadki, ale jedni z wielu, autentyczne postaci, których w całym kraju znajdziemy dużo więcej.

Realizacja kampanii

Zasadniczą część pracy nad stworzeniem wystawy Chad Evans Wyatt wykonał na przełomie marca i kwietnia 2012 r. Uwiecznił bohaterów w sytuacjach dnia codziennego, w ich zwyczajnym otoczeniu. Przez 40 dni przejechał około 7000 km, odwiedzając ponad 30 miast i miasteczek. Wykonał prawie 7000 zdjęć, z których wybrał 60 najlepszych. Obrazy te, połączone z dwudziestoma pracami wykonanymi w 2010 r. składają się na pełną polską edycję RomaRising. Pokazano na nich Romów, którzy osiągnęli sukces społeczny i zawodowy, żyją i pracują obok nas w pełni akceptowani przez społeczeństwo. Spośród tych 80 Romów wybrano 6 głównych bohaterów kampanii. Ich wizerunek wykorzystano do stworzenia spotów reklamowych do radia, billboardów prezentowanych w przestrzeni miejskiej oraz krótkich filmów dokumentalnych udostępnianych w Internecie.

Wystawa zdjęć „Bohaterowie kampanii społecznej Jedni z wielu w obiektywie Chada Evansa Wyatta” była pokazywana w 6 miastach województwa dolnośląskiego. Do każdego zdjęcia dołączony został krótki wywiad, z którego dowiadujemy się, skąd bohater pochodzi, jakie ma wykształcenie i zawód, czy żyje tak, jakby sobie tego życzył, jakie są jego plany na przyszłość oraz czym się kieruje w swoim życiu.

Dodatkowo stworzono portal jednizwielu.pl poświęcony w całości tematyce romskiej, informujący o bieżących wydarzeniach projektowych oraz będący źródłem wiedzy o współczesnej sytuacji Romów. Publikowane są tam wywiady z bohaterami kampanii, badaczami tematyki romskiej oraz osobami aktywnie działającymi na rzecz poprawy sytuacji Romów. Znaleźć tam można elektroniczną wersję wystawy RomaRising, informacje o idei projektu i jego przebiegu, a także wszystkie materiały multimedialne, jakie powstały w związku z nim: spoty radiowe, filmy o bohaterach, reportaż z wernisażu wystawy i relacje z akcji towarzyszących projektowi. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Bibliografia:

  • Ch. E. Wyatt, Romarising: A European Model for Romani Advocacy, [w:] J. Balvin, Ł. Kwadrans, (red.): Situation of Roma Minority in Czech, Hungary, Poland and Slovakia, Wrocław 2010.
  • ROMARISING. Some of the Many as seen by photographer Chad Evans Wyatt, J. Balkowski, Ł. Kwadrans, Fundacja Integracji Społecznej PROM, Wrocław 2014.
  • Romarising V4, Some of the Many as seen by photographer Chad Evans Wyatt, J. Balkowski, Ł. Kwadrans, Fundacja Integracji Społecznej PROM, Wrocław – Bratislava 2014.
  • K. Zwierzyńska, The Roma Rising (Romskie Odrodzenie), [w:] J. Balvin, Ł. Kwadrans, H. Kyuchukov (red.): Roma in Visegrad Countries: History, Culture, Social Integration, Social Work and Education, Wrocław 2013.

Linki zewnętrzne: