Romski ruch religijny (rzymsko-katolicki)

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Romski ruch religijny (rzymsko-katolicki) – ruch religijny, związany z rodzącą się świadomością etniczną Romów w Polsce. Jego początki datuje się na drugą połowę lat 70 XX w.

Romscy duszpasterze

Ksiądz Edward Wesołek jako pierwszy głosił kazania w języku romani i wprowadził ten dialekt do elementów liturgii. Pod koniec lat 70 nawiązał kontakty z różnymi grupami Romów w Polsce, starając się nakłonić ich do pielgrzymek religijnych. Odwoływał się przy tym do głęboko zakorzenionej w ich kulturze tradycji wędrowania. Działania te wspomagała Watykańska Komisja Migracji i Turystyki oraz duszpasterstwo osób koczujących.

Pierwszy periodyk romski

W roku 1979 ukazał się premierowy numer pisma „Deweł Sarengro Dad” (Bóg Ojciec Wszystkich) – bardzo ważna inicjatywa wydawnicza, w której brał udział ks. Wesołek. Było to pierwsze w Polsce romskie czasopismo. Publikowano w nim artykuły o charakterze religijnym, relacje z bieżących wydarzeń, a także tzw. kącik językowy, w którym upowszechniano język romani. W tekstach konsekwentnie posługiwano się nazwą „Rom”, zamiast „Cygan”.

Ruch pielgrzymkowy

Ksiądz Wesołek jako Krajowy Duszpasterz Romów zorganizował 8 grudnia 1981 roku I Ogólnokrajowe Spotkanie Romów na Jasnej Górze. Aktywność Kościoła katolickiego, ks. Wesołka oraz innych kapłanów (ks. Julian Skowroński i bp Antoni Adamiuk w diecezji opolskiej, ks. Stanisław Opocki w Łososinie Górnej), ruchu pielgrzymkowego i Krajowego Duszpasterstwa Romów była bardzo znacząca, jednak nie przybrała charakteru masowego. Wciąż w formie deklaracji pozostała idea jedności Romów (romano jekhipen) oraz działań organizacyjnych i politycznych poza podziałami szczepowymi.

W języku polskim nazwa Rom funkcjonuje co najmniej od roku 1979, kiedy przy Episkopacie Kościoła Katolickiego w Polsce powstało Krajowe Duszpasterstwo Cyganów/Romów.

Bibliografia

  • A. Bartosz, Nie bój się Cygana, Sejny 1994, 2004.
  • A. Mirga, Romowie – proces kształtowania się podmiotowości politycznej, [w:] Mniejszości narodowe w Polsce. Państwo i społeczeństwo polskie a mniejszości narodowe w okresach przełomów politycznych 1944–1989, red. P. Madajczyk, Warszawa 1998.
  • Romowie w Europie. Tożsamość i współczesne wyzwania, red. J. Faryś, P. J. Krzyżanowski, B. A. Orłowska, Gorzów Wielkopolski 2013.

Linki zewnętrzne