Samudaripen

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Samudaripen – romscy intelektualiści proponują ten termin, oznaczający całkowitą zagładę Romów podczas II wojny światowej. W języku romskim wprowadzony został również przez Iana Hancocka termin Porrajmos, (pożeranie), jednak przyjęli go przede wszystkim nieromscy badacze. Doświadczenie romskiego holocaustu odegrało zasadniczą rolę w procesie utworzenia świadomości etnicznej/narodowej przez zamieszkującą cały świat romską diasporę, rozproszoną, podzieloną na grupy, kasty i rody cygańskie.

Znaczenie świadomości wspólnoty tragicznych losów

Cyganie mimo okupacyjnej martyrologii nie byli traktowani po II wojnie światowej w kategoriach ofiar, którym należne jest współczucie (w tym aspekcie zupełnie inaczej doświadczenie holocaustu wpłynęło na losy Żydów). Wojna nie odmieniła wizerunku (stereotypu) Cygana w świadomości Czechów, Polaków i Słowaków, co było wyraźnie widoczne w restrykcyjnym postępowaniu władz państwowych.

Romowie migrujący z kresów wschodnich nie integrowali się ze środowiskami lokalnymi. Główną przyczyną było odmienne spojrzenie na kodeks czystości. Cyganie internowani za Uralem odznaczali się podejściem rygorystycznym, natomiast dla polskich (a także czeskich i słowackich) Romów rozluźnienie reguł było niezbędne do przetrwania.

Bibliografia

  • I. Hancock, The East European Roots of Romani Nationalism, [w:] The Gypsies of Eastern Europe, red. D. Crowe, J. Kolski, Armonk-London-New York 1992.
  • S. Kapralski, Naród z popiołów. Pamięć zagłady a tożsamość Romów, Warszawa 2012.
  • S. Kapralski, Problem zagłady Romów w czasie II wojny światowej. Próba ujęcia syntetycznego, [w:] O Romach w Polsce i w Europie. Tożsamość, historia, kultura, edukacja, red. P. Borek, Kraków 2009.
  • S. Kapralski, The Roma and the Holocaust: Inventing Tradition and Identity Building Process, [w:] Reappraising the Force of Tradition, Canterbury 1995.
  • S. Kapralski, M. Martyniak, J. Talewicz-Kwiatkowska, Głosy Pamięci 7. Romowie w KL Auschwitz, Oświęcim 2011.
  • A. Mirga, Holokaust i eksterminacja Romów w okresie II wojny światowej: o godne miejsce wśród ofiar, [w:] O Romach w Polsce i w Europie. Tożsamość, historia, kultura, edukacja, red. P. Borek, Kraków 2009.
  • A. Mirga, N. Gheorghe, Romowie w XXI wieku: studium polityczne, Kraków 1998.
  • „Studia Romologica” nr 3/2010.

Linki zewnętrzne