Sinti

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Sinti, Sintegrupa etniczna pochodząca z Półwyspu Indyjskiego, pokrewna Romom i wraz z nimi określana jako Cyganie (niem. Zigeuner, wł. Zingari, w języku sintich – Romané Chavé, Romane Tschawe, Romane Čhave, dosłownie: „synowie Ramy" lub „romscy synowie”, „romscy chłopcy"). Liczba pojedyncza rodzaju męskiego – Sinto, żeńskiego – Sintisa.

Większość Sintich posługuje się dialektem północno-zachodniej gałęzi języka romskiego, zwanym przez nich samych sintikanes, w którym można zaobserwować duży wpływ leksykalny i gramatyczny języka niemieckiego.

Sinti interpretują zasady romanipen najczęściej w sposób ortodoksyjny, co może mieć swoje źródło w długiej historii prześladowań, które ich dotknęły. Dawniej, do XIX w., podobnie jak inne grupy cygańskie, prowadzili wędrowny tryb życia (najprawdopodobniej będący również wynikiem represyjnej polityki państw europejskich). Niektóre rodziny kontynuują tradycję wędrowną do dziś. Zarabiają na życie prowadząc wędrowne cyrki lub uprawiają inne formy sztuki ulicznej (żonglerkę, sztukę iluzji, akrobacje na linie, na koniach i in.).

W niektórych opracowaniach naukowych znajdujemy tezę, że etnogeneza Sintich przebiegała odmiennie od etnogenezy Romów. Jednakże dane językoznawcze zdają się nie potwierdzać tego twierdzenia. Europejski etap tego procesu związany był z obszarem historycznych Niemiec, Niderlandów, północnych regionów Francji i Włoch. W Niemczech i Austrii Sinti pojawili się w XV w. Z czasem uwidocznił się podział na dwie grupy: Eftavagarja (dosłownie: „siedem wozów") i Estraxarja (dosłownie: „z Austrii"). Eftavagarja wywędrowali do Francji, gdzie w wyniku kontaktu z innym etnosem romskim doszło do utworzenia grupy Manuszy. Estraxarja natomiast przenieśli się do Włoch i Chorwacji, na tereny historycznego Królestwa Węgier oraz do Czech. Niektóre opracowania naukowe, opierając się na podobieństwie dialektów romani, traktują Sintich i Manuszy jako jedną grupę etniczną, będącą częścią narodu romskiego.

W Polsce istnieje niewielka społeczność Sintich, których przodkowie zamieszkiwali w XIX w. ziemie zaboru pruskiego lub zostali po 1945 roku włączeni w granice Polski wraz innymi mieszkańcami Ziem Odzyskanych. Dominującym wyznaniem tej grupy jest katolicyzm, jednak ich przodkowie byli również wyznawcami luteranizmu, zapewne w wyniku oddziaływania kultury niemieckiej.

Bibliografia

  • J. Balkowski, M. Różycka, Romowie-Roma-Romani, Fundacja Integracji Społecznej Prom, Wrocław 2008.
  • A. Bartosz, Nie bój się Cygana. Na dara Romestar, Sejny 2004.
  • J. Ficowski, Cyganie na polskich drogach, Kraków 1985.
  • A. Fraser, Dzieje Cyganów, Warszawa 2001.
  • E. A. Jakimik, K. Parno Gierliński, Sinti w Polsce, Szczecinek 2011.
  • A. Mirga, L. Mróz, Cyganie. Odmienność i nietolerancja, Warszawa 1994.
  • L. Mróz, Dzieje Cyganów-Romów w Rzeczypospolitej XV–XVIII w., Warszawa-Oświęcim 2001.
  • L. Mróz, Geneza Cyganów i ich kultury, Warszawa 1992.
  • S. Kapralski, Naród z popiołów. Pamięć zagłady a tożsamość Romów, Warszawa 2012.

Linki zewnętrzne