Ubiory cygańskie

Z Romopedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Ubiory cygańskie – ważny element kultury Romów. Ubiór mężczyzn niemal całkowicie zatracił tradycyjne cechy. Zachowały się przede wszystkim zasady dotyczące tradycyjnego ubioru kobiecego. W strojach kobiet (szczególnie w grupach tradycyjnych) wciąż obecne są długie i fałdowane spódnice, a także chusty przewieszone przez ramię. Strój ten jest wykwintny, charakteryzuje się różnobarwnością i wieloma ozdobami (złotymi, srebrnymi lub składającymi się z kolorowych kamieni).

Spódnica do dzisiaj pełni rolę obyczajową. Kobiecy strój jest trwale związany z innymi elementami romskiej kultury, a także z pojęciem skalania i opozycją czyste – nieczyste.

Trudno ustalić, jakim zmianom podlegały ubiory Romów w Polsce, ponieważ brakuje materiałów ikonograficznych. Cyganie z różnych grup różnili się również ubiorem. Niekiedy po stroju można było ustalić funkcje pełnione przez Roma.

Obecnie Romowie, szczególnie mężczyźni, porzucają tradycyjny strój. Nastąpiła zmiana stylu ubierania na powszechny w społeczeństwie większości. To co pozostało, to wystawność, skłonność do noszenia spodni z materiału, a nie jeansu oraz koszul, a najczęściej całych garniturów. Nadal zauważalna jest forma elegancji, szyku, obfitości, przesadnej biżuterii i jaskrawych barw. Romskich mężczyzn nie obowiązuje już tradycyjny strój. Pozostał kanon długich spodni i eleganckiego obuwia.

Niedopuszczalne w tradycyjnych grupach jest noszenie krótkich lub obcisłych spódnic czy spodni, w szczególności przez dziewczęta po ukończeniu 10 roku życia.

Skłonność Cyganów do noszenia wielu ozdób i biżuterii ma swoje wyjaśnienie historyczne. Romowie często zmuszani byli do szybkiej zmiany miejsca pobytu. W sposób praktyczny lokowali więc majątek w to, co mogli natychmiast ze sobą zabrać. Była to właśnie biżuteria. Stąd duże, często złote kolczyki u większości kobiet, a także złote czy srebrne części garderoby, np. guziki.

Bibliografia:

  • J. Balkowski, M. Różycka, Romowie-Roma-Romani, Fundacja Integracji Społecznej Prom, Wrocław 2008.
  • A. Bartosz, Nie bój się Cygana. Na dara Romestar, Sejny 2004.
  • J. Ficowski, Cyganie na polskich drogach, Kraków 1965.
  • A. Mirga, L. Mróz, Cyganie. Odmienność i nietolerancja, Warszawa 1994.


Linki zewnętrzne: